Ở Làng nông nghiệp di sản, có 58 hộ dân người Thái và người Mường. Chúng tôi đã cùng nhau lập nên Hợp tác xã Đồng Rừng với thành viên chính là 58 hộ dân và có sự tham gia đồng đầu tư của DNXH Agritage Việt Nam.

Ở Làng nông nghiệp di sản, chúng tôi đã cùng nhau chuyển đổi canh tác nông nghiệp lạm dụng hóa chất sang nông nghiệp sinh thái, nói không với hóa chất, tạo môi trường sống hài hòa với thiên nhiên.

Ở Làng nông nghiệp di sản, chúng tôi đã cùng nhau góp đất, tiền của để xây dựng một khu trung tâm đón khách du lịch đến thăm bản, gọi là Agritage Hill. Với dân bản, khu trung tâm này được gọi với cái tên dân giã Đồi Chè. Bởi đây vốn là 1 quả đồi được 11 hộ dân trong bản khai thác trồng chè từ 20 năm trước. Khi bắt đầu triển khai xây dựng khu trung tâm Agritage Hill, đồi chè đang ở trạng thái bị bạc màu và sói mòn nghiêm trọng. Đất bạc màu và năng suất thấp. Agritage Hill của chúng tôi có nhà sàn cộng đồng, có bungalow và các dịch vụ tiện ích cơ bản phấn đấu đạt tiêu chuẩn 3 sao để đón các bạn phương xa đến thăm và ở lưu trú dài ngày.

Ở Làng nông nghiệp di sản, các tour du lịch khám phá thiên nhiên và văn hóa bản địa được đóng gói và chuẩn hóa quy trình để phục vụ du khách với sự chuyên nghiệp và tận tâm nhất mà những người nông dân miền núi có thể có.

Nông sản hữu cơ được sản xuất để phục vụ du khách và các sản phẩm du lịch được bán thông qua HTX Đồng Rừng Vân Hồ. Vận hành Làng nông nghiệp di sản 5 năm rồi, như thường niên, ngày 24/04 vừa rồi, HTX Đồng Rừng đã tổ chức cuộc họp tổng kết kết quả kinh doanh và phân chia lợi nhuận cho các thành viên. Các hộ gia đình trong HTX được hưởng hơn 460 triệu đồng/năm từ việc tham gia bán nông sản và các hoạt động đón khách du lịch. Ngoài ra, các hộ còn được phân chia lợi nhuận theo giá trị cổ phần từ việc góp đất. Đại diện thôn bản là 4 nhóm liên gia cũng nhận tiền lợi nhuận của năm 2023 để chi trả cho các hoạt động phát triển cải tạo thôn bản.

Khó khăn còn nhiều, mô hình Làng nông nghiệp di sản và bà con bản Bướt đang từng ngày nắm giữ và trở nên chủ động hơn khi triển khai các hoạt động kinh doanh.

Mơ ước của TABA và dân bản là làm sao để ngôi làng trở thành điểm du lịch đáng đến cho du khách. Để Bướt ngày càng có nhiều công việc mang lại thu nhập tốt hơn cho con em trong bản.  Đơn giản vậy thôi đó!

Hãy đồng hành cùng TABA trong dự án Làng nông nghiệp di sản bạn nhé!

____________

Đà Bắc là 1 trong 2 huyện vùng cao nghèo nhất tại tỉnh miền núi Hòa Bình. Đây là nơi sinh sống chủ yếu của nhóm đồng bào dân tộc thiểu số Tày, Mường, Dao đã di cư nhường chỗ xây dựng thủy điện Hòa Bình từ những năm 1979 của thế kỷ XX. Trải qua hơn 30 năm di dân, các nhóm người dân tộc thiểu số tại đây vẫn đang phải đối mặt với những thách thức và khó khăn. Để giúp giảm nghèo cho các nhóm đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn huyện, ngoài các hoạt động từ thiện, tài trợ trực tiếp, cần tăng cường sự tham gia trực tiếp của người dân và các tổ chức hội vào tiến trình hoạch định và triển khai kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội địa phương.

Để thực hiện mục đích “tăng quyền tham gia vào tiếng trình hoạch định và triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tại địa phương” cho người dân và chính quyền xã Hiền Lương, Trung tâm Hợp tác Phát triển Tây Bắc đã vạch ra những mục tiêu cụ thể:

• Tuyên truyền nâng cao nhận thức về pháp lệnh dân chủ cơ sở và đào tạo các kỹ năng (giám sát, đóng góp ý kiến, ra quyết định…) cho các tổ chức hội và người dân xã Hiền Lương, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình.
• Tạo cơ hội giúp dân thực hiện quyền “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” và hỗ trợ chính quyền xã Hiền Lương thực hiện trách nhiệm giải trình, tăng tính minh bạch trong tiến trình quản lý và triển khai các kế hoạch, dự án kinh tế xã hội thông qua tổ chức đối thoại chính sách.
• Đóng góp ý kiến, xây dựng kiến nghị gửi tới UBND huyện Đà Bắc, UBND tỉnh Hòa Bình, nhân rộng mô hình trên toàn huyện.

Để đạt được các mục tiêu trên, Trung tâm Hợp tác Phát triển Tây Bắc – TABA đã phối hợp với UBND huyện Đà Bắc thực hiện các hoạt động chính như sau:

• Đầu tiên, Trung tâm Hợp tác Phát triển Tây Bắc thực hiện hàng loạt các các hoạt động nâng cao nhận thức về quyền dân chủ cơ sở cho người dân và chính quyền xã Hiền Lương: khảo sát địa bàn, tuyên truyền phổ biến tài liệu, tập huấn cho cán bộ xã, các tổ chức xã hội của xã và người dân.
• Tiếp theo, Trung tâm Hợp tác Phát triển Tây Bắc phối hợp với UBND xã Hiền Lương tổ chức các cuộc họp dân và các cuộc đối thoại chính sách để người dân có cơ hội đóng góp ý kiến, tham gia trực tiếp vào quá trình thực thi kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương mình.
• Cuối cùng, Trung tâm Hợp tác Phát triển Tây Bắc tổng kết dự án và tổng hợp kiến nghị thành các bộ tài liệu như báo cáo, sách hướng dẫn, mô hình… làm cơ sở để UBND huyện Đà Bắc áp dụng và nhân rộng mô hình cho toàn huyện.

Dự án Casi đã đạt được những kết quả đáng mừng, tạo được nhiều thay đổi tích cực trong xây dựng chính quyền dân chủ ở xã Hiền Lương – huyện Đà Bắc – tỉnh Hòa Bình; đồng thời góp phần tạo đà cho sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương:

• Hơn 80% người dân xã Hiền Lương và các Tổ chức hội, Ban giám sát dự án xã Hiền Lương được nâng cao năng lực thực hiện quyền dân chủ cơ sở và tham gia vào tiến trình ra quyết định, triển khai các hoạt động phát triển kinh tế địa phương.
• Tạo được các cơ hội thực tiễn giúp: người dân tham gia vào tiến trình ra quyết định và triển khai các dự án xóa đói giảm nghèo tại địa bàn xã năm 2013 -2014; UBND xã Hiền Lương công khai các thông tin và lắng nghe ý kiến từ phía người dân về kế hoạch, tiến trình thực hiện các dự án xóa đói giảm nghèo của xã năm 2013 – 2014.
• Mô hình hóa hoạt động dự án, hệ thống tài liệu dự án gửi kiến nghị về tính hiệu quả của dự án tới chính quyền địa phương nhằm nhân rộng mô hình dự án.

TABA vô cùng vui mừng vì dự án đã nhận được sự ủng hộ và chung tay của các tổ chức, đơn vị và cá nhân. Tuy chưa thể giải quyết hết được hết mọi khó khăn của xã Hiền Lương nhưng chúng tôi tin rằng, với tiền đề này, bà con nhân dân và chính quyền đã tìm được tiếng nói chung và có trong tay những kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công cuộc xây dựng và phát triển địa phương mình.

Trong 1 năm thực hiện dự án, TABA đã thực hiện 3 giai đoạn với các nhóm hoạt động cụ thể như sau:

Giai đoạn 1: Nâng cao nhận thức về dân chủ cơ sở: Giúp người dân hiểu rõ về quyền và trách nhiệm của mình đối với việc hoạch định và thực hiện đồng thời giúp chính quyền xã nâng cao năng lực quản lý, điều hành theo tinh thần dân chủ, khai thác được sức mạnh đoàn kết của nhân dân.

• Hoạt động 1: Khảo sát địa bàn dự án về thực hiện dân chủ cơ sở và sự tham gia của người dân trong tiến trình xây dựng triển khai kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội tại địa phương.
• Hoạt động 2: Chuyển giao và in ấn tài liệu dự án.
  • Các tài liệu gồm: Quy trình thực hiện dân chủ cơ sở ở xã, phường; Kỹ năng giám sát dự án xây dựng cơ sở hạ tầng; Kỹ năng giám sát dự án hỗ trợ phát triển sản xuất tại địa phương; Quy trình cộng đồng đánh giá dịch vụ công của chính quyền cơ sở; Quy trình đối thoại với cộng đồng về thực hiện các chương trình kinh tế – xã hội.
• Hoạt động 3: Tập huấn nâng cao năng lực cho các tổ chức hội, ban giám sát xã.
  • Tổ chức 8 buổi tập huấn, giúp 28 cán bộ đến từ các Tổ chức Hội (hội nông dân, hội phụ nữ, hội cựu chiến binh, đoàn thanh niên) và Ban giám sát dự án xã Hiền Lương được đào tạo, nâng cao kỹ năng thực hiện Pháp lệnh dân chủ cơ sở ở xã, phường.
  • Tổ chức 21 lớp học kỹ năng giám sát dự án; quy trình thực hiện Pháp lệnh dân chủ cơ sở…do cộng đồng chủ động tổ chức dưới sự hỗ trợ kinh phí, kỹ thuật từ dự án. Cung cấp kiến thức, kỹ năng cho 420 người dân trên 7 xóm thuộc xã Hiền Lương.
• Hoạt động 4: Hỗ trợ cộng đồng tự tổ chức các buổi tập huấn nâng cao năng lực tham gia vào tiến trình hoạch định và triển khai kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội xã.
  • Dự án đã dành 01 khoản ngân sách là 2.000.000 đồng/1 buổi tập huấn để hỗ trợ các trưởng xóm phối hợp với các cán bộ thuộc Hội phụ nữ và Ban giám sát dự án (đã tham gia lớp đào tạo cán bộ nguồn) để tổ chức các buổi tập huấn, truyền đạt lại kiến thức đã được học tới người dân.

Giai đoạn 2: Thực hiện các hoạt động thực tế áp dụng kiến thức dân chủ cơ sở vào xã Hiền Lương: tổ chức đối thoại chính sách, lấy ý kiến đóng góp để xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2013-2014 của xã:

• Hoạt động 1: Họp dân lấy ý kiến đóng góp xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội xã Hiền Lương.
  • Tổ chức 02 cuộc họp lấy ý kiến của dân về chủ đề đối thoại và hướng dẫn cách tham gia, tổ chức đối thoại trước mỗi cuộc đối thoại chính sách. (Người dân được tham gia giám sát)
• Hoạt động 2: Tổ chức đối thoại chính sách.
  • Tổ chức 02 cuộc đối thoại chính sách nhằm công khai minh bạch thông tin về tiến trình, kết quả triển khai kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội xã Hiền Lương năm 2013.
  • Tổ chức 01 cuộc họp giữa đại diện dân và chính quyền địa phương nhằm đóng góp ý kiến, bàn luận về việc xây dựng kế hoạch triển khai chương trình phát triển kinh tế, xã hội xã Hiền Lương năm 2014-2015. (Người dân được tham gia xây dựng kế hoạch) 
• Hoạt động 3: Khảo sát và đánh giá những thay đổi trước – sau khi thực hiện dự án đối với cộng đồng dân cư xã Hiền Lương huyện Đà Bắc.

Giai đoạn 3: Tổng kết dự án – Tài liệu hóa kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm – Mô hình hóa dự án để nhân rộng toàn huyện Đà Bắc:

• Tổ chức 01 hội thảo giới thiệu mô hình dự án tới UBND huyện Đà Bắc, UBND tỉnh Hòa Bình, các đơn vị báo chí trong toàn tỉnh Hòa Bình.
• Tập hợp 01 bộ tài liệu gồm 4 loại sách hướng dẫn kỹ năng từ dự án gửi tới chính quyền địa phương. In 400 cuốn sách hướng dẫn kỹ năng tham gia vào các hoạt động phát triển kinh tế, xã hội tại địa phương.
• Hệ thống hóa các hoạt động dự án thành 01 mô hình, gửi tới chính quyền địa phương làm căn cứ cho những kiến nghị của dự án.

Sau 1 năm thực hiện, Dự án Casi đã đạt được những kết quả đáng mừng, tạo được nhiều thay đổi tích cực trong xây dựng chính quyền dân chủ ở xã Hiền Lương – huyện Đà Bắc – tỉnh Hòa Bình; đồng thời góp phần tạo đà cho sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Kể từ năm 2019, khi dự án “Thúc đẩy bình đẳng giới thông qua nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất nông nghiệp và phát triển du lịch” do Chính phủ Australia tài trợ được triển khai tại Sơn La, người dân đã được đào tạo và giáo dục để tiếp tục trồng lúa.

Phát triển nông nghiệp di sản từ gạo Tẻ Râu (youtube.com)

Cho đến nay, nông dân đã có mùa vụ bội thu, chất lượng tốt và thị trường tiêu thụ ổn định. Các cánh đồng trồng gạo Tẻ Râu cũng đã trở thành những địa điểm tham quan, giao lưu và học hỏi kinh nghiệm. Từ giống gạo này, người dân đã bắt đầu xây dựng các kế hoạch và chiến lược phát triển nông nghiệp di sản và nông nghiệp gắn với du lịch, nhằm giữ gìn những câu chuyện đẹp về cuộc sống của một bản nghèo nhưng đầy màu sắc.

Dự án được thực hiện bởi Trung tâm Hợp tác Phát triển Tây Bắc (TABA) từ tháng 11 năm 2021 đến tháng 4 năm 2022, với sự tài trợ từ Tổ chức Quốc tế La Francophonie (OIF). Đến nay, mô hình này vẫn đang được TABA duy trì và phát triển với mục tiêu tiếp tục tạo ra tác động tích cực cho địa phương và góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hãy xem video để cùng chúng tôi lắng nghe một phần hành trình chuyển đổi một ngọn đồi trọc do đơn canh thành một vườn rừng!

Video bởi: Le Courrier du Vietnam  

[Des résultats positifs des projets financés par l’OIF à Vân Hô] (https://youtube.com)

“Đến với bản Phụ Mẫu xã Chiềng Yên, tôi đã có dịp ghé thăm vườn cam của anh Khải. Cảm nhận đầu tiên của tôi là sự ngạc nhiên trước quy mô và vẻ đẹp của nó. Anh Khải, một người đam mê nông nghiệp, đã chọn một con đường khác biệt để thực hiện ước mơ của mình: Làm nông nghiệp hữu cơ.

Vườn cam của anh đã 7 năm tuổi, Anh Khải mua lại và bắt đầu cải tạo vườn cam theo hướng hữu cơ trong 3 năm qua. Trong suốt ba năm qua, với sự kiên trì và không ngừng nghiên cứu, anh đã áp dụng phương pháp canh tác hữu cơ: Sử dụng các loại chế phẩm tự chế: Dịch đạm (từ cá, ốc), dịch hoa quả, dịch canxi,…và thuốc trừ sâu sinh học tự chế vào trồng cam. Nghe anh mải miết kể về quá trình học rồi bắt tay làm, rồi lại cải tiến để phù hợp với điều kiện khí hậu, đất đai của địa phương mình tất cả cho tôi thấy được quyết tâm làm giàu từ nông nghiệp bền vững của anh.

Kết quả là một vườn cam không chỉ tránh được sâu bệnh mà còn cho ra những trái cam chất lượng cao, đảm bảo sức khỏe cho cả gia đình và cộng đồng. Điều này càng làm tôi cảm phục trước tầm nhìn và sự cống hiến của anh.

Nhìn những hàng cam trĩu quả, tôi không khỏi nghĩ về việc làm thế nào một người có thể gieo trồng niềm tin và hy vọng vào mảnh đất này, và từ đó thu hoạch được thành quả của sự kiên nhẫn và lao động chăm chỉ. Mỗi quả cam không chỉ là sản phẩm của một quá trình canh tác, mà còn là biểu tượng của ý chí và khát vọng sống lành mạnh.

Vườn cam của anh Khải không chỉ là một nơi làm việc, mà còn là nguồn cảm hứng cho những ai mong muốn thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp truyền thống để hướng tới một tương lai bền vững hơn. Tôi rời khỏi vườn cam với nhiều suy ngẫm và cảm hứng, tự hỏi liệu mình có thể làm gì để góp phần vào sự thay đổi này, dù là nhỏ nhất.”

Tại buổi hội thảo, cổng thông tin Chợ Mầm và CLB Phụ nữ Khởi nghiệp đã được giới thiệu qua để các chị em hiểu rõ hơn về những hoạt động sắp tới trong sáng kiến. Ngoài ra, các đại diện HTX còn bày tỏ những thắc mắc khó khăn muốn được sự trợ giúp của Chợ Mầm trong hoạt động sản xuất. Kết thúc hội thảo, đại diện Trung tâm Tây Bắc và Hội Phụ nữ tỉnh Lạc Sơn đã kí kết hợp tác đồng triển khai sáng kiến, thể hiện cam kết và quyết tâm thực hiện sáng kiến trong lâu dài.

Dưới đây là hình ảnh ghi lại hoạt động của buổi hội thảo:
http://northwest.com.vn/taba-to-chuc-hoi-thao-khoi-dong-sang-kien-cho-mam-tai-lac-son-hoa-binh.html

Ngày 14/3/2024, Trung tâm Hợp tác Phát triển Tây Bắc cùng bà con xóm Sưng, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình đã vinh dự đón tiếp đoàn công tác của Đại sứ quán Mỹ đến làm việc, tham quan và trải nghiệm văn hóa tại đây.

Bà Đinh Thị Huyền – Giám đốc Trung tâm đã giới thiệu những thuận lợi, khó khăn trong quá trình hợp tác cùng bà con xóm Sưng vận hành và phát triển mô hình kinh doanh Khu du lịch cộng đồng xóm Sưng, xã Cao Sơn, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình.

Ông Matthew Stannard, Viên chức Chính trị, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam đã bày tỏ sự vui mừng và phấn khởi khi được chính bà con xóm Sưng đón tiếp bằng những đặc sản âm nhạc và ẩm thực của xóm đồng bào dân tộc Dao với nhiều giá trị văn hoá truyền thống vẫn được người dân lưu giữ.

Hoạt động này thuộc chương trình công tác của Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam tại tỉnh Hòa Bình từ ngày 13 đến ngày 15/3/2024. 

Tháng 11 năm 2019, TABA đã thực hiện khóa đào tạo chuyên đề về chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp trong Chương trình OCOP tại Sầm Sơn, Thanh Hóa. Khoá đào tạo có sự tham gia của đại diện gần 80 Hợp tác xã, hộ kinh doanh, doanh nghiệp đến từ 26 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Thanh Hóa. Định hướng được đề ra: xây dựng và hoàn thiện chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp theo hướng phát triển ổn định, bền vững đối với sản phẩm tiêu biểu của địa phương.

Từ đó, góp phần tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm nông nghiệp của địa phương và tăng thu nhập cho người dân trong sản xuất.

Dưới đây là một số hình ảnh của buổi đào tạo:

Tháng 11 năm 2019, TABA tổ chức thực hiện khóa đào tạo chuyên đề về bộ tiêu chí đánh giá sản phẩm OCOP tại tỉnh Thanh Hóa. Tham gia buổi đào tạo gồm có các cán bộ huyện, xã đến từ 26 huyện, thị thành phố của tỉnh Thanh Hóa. Định hướng được đưa ra là lấy bộ tiêu chí đánh giá sản phẩm OCOP để làm căn cứ đánh giá, phân hạng sản phẩm nông sản của tỉnh Thanh Hóa. Từ đó, giúp các cán bộ huyện, xã tại địa bàn thuận lợi hơn trong việc kiểm tra, đánh giá sản phẩm.

Dưới đây là một số hình ảnh ghi lại quá trình của buổi đào tạo:

Tháng 11 năm 2019, TABA đã thực hiện khóa đào tạo chuyên đề về chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp trong Chương trình OCOP tại Sầm Sơn, Thanh Hóa. Khoá đào tạo có sự tham gia của đại diện gần 80 Hợp tác xã, hộ kinh doanh, doanh nghiệp đến từ 26 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Thanh Hóa. Định hướng được đề ra: xây dựng và hoàn thiện chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp theo hướng phát triển ổn định, bền vững đối với sản phẩm tiêu biểu của địa phương.

Từ đó, góp phần tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm nông nghiệp của địa phương và tăng thu nhập cho người dân trong sản xuất.

Dưới đây là một số hình ảnh của buổi đào tạo: